Bài 11: Đoàn thuyền đánh cá – Huy Cận

Ví dụ

Đề: Phân tích “Bài thơ Tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật

Gợi ý làm bài

1. Mở bài

  • Giới thiệu Huy Cận. Một nhà lãng mạn trước cách mạng tháng Tám. Nhà thơ cách mạng sau cách mạng tháng Tám.
  • Sớm hòa nhập vào cuộc sống mới, trong chuyến đi công tác ở Hồng Gai – sáng tác bài “Đoàn thuyền đánh cá”.
  • Đây là bài thơ có giá trị đặc sắc, đánh giá được sự thành công trong bút pháp của Huy Cận.

2. Thân bài

a. Cảnh đoàn thuyền ra khơi

Mặt trời xuống biển như hòn lửa

Sóng đã cài then đêm sập cửa

  • Hoàng hôn trên biển – bức tranh kỳ vĩ – biển chợt đỏ rực sáng hồng “như hòn lửa” – ánh sáng chợt loé lên rồi tắt – cả vũ trụ buông màn – sóng “cài then“,”đêm sập cửa” → vũ trụ đi vào trạng thái nghỉ ngơi. Lúc ấy: “Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi” → Đánh cá trong thời điểm bất thường gặp nhiều khó khăn.
  • Người ngư dân vẫn cất cao tiếng hát tràn đầy niềm vui.
  • Bút pháp lãng mạn – sản phẩm của trí tưởng tượng. Câu thơ đẹp, ý thơ phong phú hơn.

b. Cảnh đoàn thuyền lao động trên biển.

  • Biển giàu có bởi nguồn tài nguyên phong phú

Hát rằng cá bạc biển đông lặng

Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi !

  • Cá được so sánh với những con thoi lao nhanh giữa biển, và vì quá nhiều cá tạo thành một “đoàn thoi” để “dệt biển” – trí tưởng tượng phong phú mang vẻ đẹp riêng của biển – Đoàn cá được nhân hoá thành người thợ dệt lưới “Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi!”
  • Biển đẹp hùng vĩ và thơ mộng. Đánh cá trên biển như cuộc du ngoạn về đêm đầy lý thú.

Thuyền ta … biển bằng

  • Thuyền có gió làm lái, có trăng làm buồm – con người hoà vào vũ trụ, làm bạn với thiên nhiên → lời thơ thể hiện cảm xúc mãnh liệt bay bổng.
  • Biển sáng đẹp như một bức khảm đầy sắc màu lấp lánh với màu sắc của nhiều loại cá

Cá nhụ, cá chim cùng cá đé

Cá song lấp lánh đuối đen hồng”.

  • Bầu trời đầy trăng sao – ánh sao lùa vào vịnh Hạ Long “Đêm thở sao lùa nước Hạ Long“. Bằng trí tưởng tượng và bút pháp lãng mạn bay bổng, Huy Cận đã gây cho ta sự cảm xúc bất ngờ.
  • Con người trên biển lao động rất hăng say nhiệt tình.
  • Muốn chinh phục được thiên nhiên, những con người mới không nề nguy hiểm, ngoài biển khơi, họ như những chiến sĩ “dàn thế trận”. Làm việc vất vả nhưng lại rất lạc quan, họ đang cất cao tiếng hát gọi cá

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đãcó nhịp trăng cao

  • Thật là lãng mạn. Đánh bắt cá mà chỉ cần hát là cá vào, lại có trăng cùng làm việc “gõ thuyền” gọi cá. Đó chính là niềm ước muốn khao khát chinh phục thiên nhiên.
  • Hình ảnh người ngư dân hiện lên thật đẹp – vẻ đẹp của người lao động mới.

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng“.

  • Ta có thể hình dung được những bắp thịt cuồn cuộn nổi lên, làn da sạm nắng dày dạn gió sương, vẻ mặt tươi vui rạng rỡ → con người làm chủ thiên nhiên làm củ biển cả.
  • Biển lại rất ân tình: Cho ta cá như lòng mẹ nuôi lớn con người bao đời nay → cách so sánh gây xúc động lòng người.
  • Công việc đánh cá về đêm trên biển đã kết thúc thời hạn.

Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng”.

  • Họ đã thu về kết quả tốt đẹp. Họ chuẩn bị chào đón một ngày mới.

c. Cảnh đoàn thuyền trở về.

  • Đoàn thuyền trở về lại cất cao tiếng hát chào mừng thắng lợi

Câu hát căng buồm với gió khơi“.

  • Con người đang cùng thiên nhiên đua tài “Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
  • Cách nói khoa trương nâng con người lên tầm cao ngang bằng vũ trụ.
  • Đoàn thuyền trở về trong cảnh trời bừng sáng. “Mặt trời đội biển nhô màu mới” – sự hoà hợp giữa thiên nhiên và con người trong sức sống của một ngày mới.  Mỗi câu là một hình ảnh góp vào làm cho khổ thơ trở thành một bức tranh hùng vĩ và sống động – và đẹp nhất là hình ảnh “Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
  • Hình ảnh tượng trưng “mắt cá huy hoàng” đó là thành tích của một đêm làm việc cật lực, là hình ảnh tương lai rạng rỡ huy hoàng trong cuộc sống mới.

3. Kết bài

  • Bài thơ tràn đầy chất lãng mạn trữ tình tạo nên sức sống phơi phới lôi cuốn mọi người. Với sự sáng tạo độc đáo Huy Cận đã đưa người đọc bước vào cuộc sống mới tràn đầy niềm tin, phấn khởi.
  • Bài thơ luôn giữ được vị trí xứng đáng trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam.

Viết một bình luận