Soạn bài Trường từ vựng

1. Tóm tắt nội dung bài học

  • Trường từ vựng là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa
  • Những lưu ý cần nhớ về trường từ vựng

2. Hướng dẫn luyện tập

Câu 1: Đọc văn bản Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng, tìm các từ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt”

  • Các từ thuộc trường từ vựng “người ruột thịt”: Thầy, mẹ, cô, mợ, cậu, bác, chú, thím

Câu 2: Hãy đặt tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ dưới đây:

a. lưới, nơm, câu, vó

  • Trường từ vựng dụng cụ đánh bắt thủy sản

b. tủ, rương, hòm, va li, chai, lọ

  • Trường từ vựng dụng cụ đề đựng

c. đá, đạp, giẫm, xéo

  • Trường từ vựng hoạt động của chân

d. buồn, vui, phấn khởi, sợ hãi

  • Trường từ vựng trạng thái tâm lí

e. hiền lành, độc ác, cởi mở

  • Trường từ vựng tính cách

g. bút máy, bút bi, phấn, bít chì

  • Trường từ vựng dụng cụ đế viết

Câu 3: Các từ in đậm trong đoạn văn sau đây thuộc trường từ vựng nào?

Ngữ liệu SGK trang 23

  • Các từ in đậm: hoài nghi, khinh miệt, ruồng rẫy, thương yêu, kính mến, rắp tâm thuộc trường từ vựng thái độ.

Câu 4: Xếp các từ mũi, nghe, tai, thính, điếc, thơm, rõ vào đúng trường từ cựng của nó theo bảng sau (một từ có thể xếp ở cả hai trường):

Khứu giác Thính giác
mùi, miệng, thơm, điếc, thính  tai, nghe, điếc, rõ, thính

 

Câu 5*: Tìm các trường từ vựng của mỗi từ sau đây: lưới, lạnh, tấn công (xem ví dụ phân tích từ ngọt ở mục I.2)

  • Lưới:
    • Trường từ vựng đồ dùng bắt cá: vó, chài.
    • Trường từ vựng dụng cụ, máy móc: rào lưới sắt, túi lưới, mạng lưới điện…
    • Trường từ vựng tấn công: đá thủng lưới, lưới mật thám, lưới phục kích.
  • Lạnh
    • Trường từ vựng thời tiết: rét, buốt, cóng…
    • Trường từ vựng tình cảm: lạnh nhạt, giọng nói lạnh lùng, mặt lạnh như tiền..
    • Trường từ vựng màu sắc: màu xám lạnh, màu xanh ngắt
  • Tấn công
    • Trường từ vựng tự bảo vệ bằng sức mạnh của chính mình : tấn công , phòng thủ , cố thủ .
    • Trường từ vựng các chiến lược , chiến thuật hoặc phương án tác chiến : phản công , tấn công , tổng tấn công

Câu 6: Trong đoạn thơ sau, tác giả đã chuyển các từ in đậm từ trường từ vựng nào sang trường từ vựng nào?

Ruộng rẫy là chiến trường,

Cuốc cày là vũ khí,

Nhà nông là chiến sĩ,

Hậu phương thi đua với tiền phương.

(Hồ Chí Minh)

  • Tác giả đã chuyển trường từ vựng “quân sự” sang trường từ vựng “nông nghiệp”

Câu 7: Viết một đoạn văn có ít nhất năm từ cùng trường từ vựng “trường học” hoặc trường từ vựng “môn bóng đá”.

  • Ngôi trường Phan Chu Trinh thân yêu của em nằm trên đồi thông ở đường Hùng Vương. Mỗi buổi học, gió thổi vào các phòng học thoáng đãng, mát mẻ. Cô giáo chủ nhiệm luôn dạy bảo chúng em phải yêu trường, giữ gìn trường lớp ngày càng sạch đẹp. Mỗi sáng thứ Hai chào cờ, thầy Hiệu trưởng và cô Tổng phụ trách Đội thường nhắc nhở các em về nội qui trường lớp.