Bài 26: Đi bộ ngao du – Ru-xô

1. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

  • Tên: Ru-xô (1712 – 1778) nhà văn Pháp.
  • Cuộc đời:
    • Nhà nghèo mồi côi mẹ từ nhỏ, cha là thợ đồng hồ, chỉ được đi học từ lúc 12 tuổi đến 14 tuổi.
    • Sau đó học nghề thợ chạm, bị chủ chửi mắng đánh đập, bị đuổi, phải làm nhiều nghề kiếm ăn như đầy tớ, gia sư, âm nhạc… trước khi trở thành nhà triết học, nhà văn nổi tiếng.
    • Ông viết Luận về khoa học, nghệ thuật, về sự bất bình đẳng và nhiều tiểu thuyết.

b. Tác phẩm

  • Đoạn trích trong SGK nằm trong quyển V, quyển cuối cùng của tiểu thuyết Ê-min hay về giáo dục.
  • Từ quyển I đến quyền IV là qúa trình giáo dục bé Ê-min của thầy giáo – gia sư.
  • Quyển V, Ê-min đã lớn, trước khi vào đời, Ê-min đi du lịch 2 năm để cho đạo đức và nghị lực được thử thách, và cũng để hiểu biết thêm về xã hội…

c. Bố cục

Bài văn được chia làm 3 phần

  • Phần 1: Từ đầu đến … nghỉ ngơi: Đi bộ ngao du thì được hoàn toàn tự do.
  • Phần 2: Tiếp đó đến … tốt hơn: Đi bộ ngao du có dịp trau dồi vốn kiến thức
  • Phần 3: Còn lại: Đi bộ ngao du có lợi cho sức khoẻ và tinh thần

2. Đọc hiểu văn bản

a. Đi bộ ngao du được tự do

  • Trước hết, thú vị nhất là đi bộ, hơn đi ngựa.
  • Đi bộ được tự do:
    • Tự do đi, muốn đi thì đi muốn nghỉ thì nghỉ.
    • không phụ thuộc ai hay bất cứ phương tiện nào.
    • Không phụ thuộc vào đường xá, lối đi, chỉ phụ thuộc vào bản thân mình.
    • Thoải mái hưởng thụ tự do trên đường đi.
    • Để giải trí, học hỏi, vận động, làm việc. Bởi vậy sẽ không bao giờ chán.

→ Thỏa mãn nhu cầu hào hợp với thiên nhiên, đem lại cảm giác tự do thưởng ngoạn cho con người, Đó cũng là quan niệm giáo dục và phương pháp giáo dục của Ru – xô.

b. Đi bộ ngao du đem lại cơ hội trau dồi kiến thức, hiểu biết

  • Đi như các nhà triết học lừng danh: Ta – lét, Pla – tông, Pi – ta – go,…
  • Xem xét tài nguyên phong phú trên mặt đất.
  • Tìm hiểu các sản vật phong phú, đa dạng của thế giới tự nhiên.

→ Cách nêu dẫn chứng dồn dập, liên tiếp bằng những kiểu câu khác nhau: khi thì so sánh, khi thì nêu cảm xúc, khi thì nêu câu hỏi tu từ, hoặc lại nói về kết quả sưu tập tự nhiên của chú học trò Ê – mi.

Mở mang năng lực khám phá đời sống, mở mang tầm hiểu biết, làm giàu trí tuệ, giúp đầu óc được sáng láng.

c. Đi bộ ngao du có tác dụng rèn luyện sức khỏe

Đi bằng phương tiện mà tinh thần buồn bã, ngược lại đi bộ sảng khoái, vui tươi. Cảm giác thèm ăn, thèm ngủ, muốn nghỉ ngơi thoải mái sau mỗi chuyến đi bộ đã khẳng định ích lợi của nó

  • Tác giả chứng minh luận điểm bằng cách so sánh.

→ Nâng cao sức khỏe và tinh thần khơi dậy niềm vui sống, tính tình được vui vẻ.

3. Tổng kết

a. Nội dung

  • Từ những điều mà đi bộ ngao du đem lại như tri thức, sức khỏe, cảm giác thoải mái nhà văn thể hiện tinh thần tự do dân chủ – tư tưởng tiến bộc ủa thời đại.

b. Nghệ thuật

  • Dẫn chứng vào bài tự nhiên, sinh động, gắn với thực tiễn cuộc sống.
  • Xây dựng các nhân vật của hoạt động giáo dục, một thầy giáo và một hóc inh.
  • Sử dụng đại từ nhân xưng tôi, ta hợp lí gắn kết nội dung mang tính khái quát kiến thức mang tính trải nghiệm của bản thân người viết, làm cho luận điểm thêm thuyết phục.