Tình yêu và thù hận – Uy-li-am Sếch-xpia

1. Tìm hiểu chung

a. Tác giả

  • Uy-li-am Sếch -xpia (1563 – 1616) là nhà thơ, nhà viết kịch thiên tài của nước Anh và của nhân loại thời Phục hưng
  • Ông được sinh ra tại một thị trấn quen thuộc miền Tây Nam nước Anh.
  • Năm 1578: khi nhà sa sút, ông phải thôi học
  • Năm 1585, ông lên thủ đô kiếm sống và giúp việc cho đoàn kịch. Lúc này nước Anh đang trong gia đoạn phồn thịnh, là mảnh đất thuận lợi cho lí tưởng nhân văn phát triển.
  • Ông đã để lại 37 vở kịch gồm: kịch lịch sử, bi kịch và hài kịch mà phần lớn là kiệt tác của văn học nhân loại
  • Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của khát vọng tự do, của lòng nhân ái bao la và của niềm tin bất diệt vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống con người.

b. Tác phẩm

  • Xuất xứ: Là vở kịch nổi tiếng đầu tiên của tác giả, được viết vào khoảng những năm 1584 -1585, gồm 5 hồi bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên câu chuyện có thật về mối thù hận của hai dòng họ Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét, tại Vê-rô-na (Italia) thời trung
  • Tóm tắt: Tại thành Vê-rô-na nước Ý có hai dòng họ phong kiến vốn có mối thù truyền kiếp với nhau là Môn-ta-ghiu và Ca-piu-lét. Chàng Rô-mê-ô là con trai họ Mông-ta-ghiu yêu Giu-li-et, con gái họ Ca-piu-let. Họ là một đôi trai tài gái sắc. Hai người làm lễ thành hôn thầm kín. Nhưng cùng trong ngày hôm đó, do một cuộc xô xát, Rô-mê-ô đâm chết Ti-bân, anh họ Giu-li-et và bị kết tội biệt xứ. Gia đình Giu-li-et ép nàng phải lấy bá tước Pa-rit. Nàng định tự sát, nhưng được tu sĩ Lô-rân giúp kế tránh cuộc hôn nhân đó: tu sĩ cho nàng một liều thuốc ngủ, uống vào sẽ như người đã chết; sau khi gia đình đặt thi thể nàng vào hầm mộ, tu sĩ sẽ báo cho Rô-mê-ô đến cứu nàng trốn khỏi thành Vê-rô-na. Nhưng người của tu sĩ chưa kịp báo tin thì người nhà Môn-ta-ghiu lại đến trước báo cho Rô-mê-ô tin nàng Giu-li-et đã tự sát. Rô-mê-ô tưởng nàng đã chết, nên đã tự sát bên nàng. Giu-li-et tỉnh dậy, cũng tự sát theo. Và trước cái chết của hai người, hai họ đã quên mối thù truyền kiếp.
  • Chủ đề: Ca ngợi và khẳng định vẻ đẹp tình người, tình đời theo lí tưởng chủ nghĩa nhân văn
  • Đoạn trích: hồi 2, lớp 2

2. Đọc – hiểu văn bản

* Tình yêu của đôi trẻ (Rô-mê-ô và Giu-li-ét) được đặt trong khung cảnh thơ mộng của một đêm trăng thần tiên, thiên nhiên vừa lãng mạn vừa êm đềm.

a. Hình thức lời thoại

  • Sáu lời thoại đầu: độc thoại: mê-ô và Giu-li-ét nói về nhau. Đối thoại trong độc thoại
  • Mười lời thoại sau: lời đối thoại
  • Ngôn ngữ sinh động, biểu cảm, đằm thắm, yêu thương

b. Tâm hồn say đắm của Rô-mê-ô

  • Cảm nhận của Rô-mê-ô về Giu-li-ét
    • Nàng Giu-li-ét: mặt trời, vầng dương
    • Đôi mắt ngôi sao lấp lánh
    • Gọi Giu-li-ét là nàng tiên lộng lẫy

→ Rô-mê-ô có ước muốn là chiếc bao tay để được mơn trớn gò má Giu-li-ét

⇒ Rô-mê-ô choáng ngợp trước vẻ đẹp của Giu-li-ét → chính tình yêu mãnh liệt, bùng cháy trong chàng đã thôi thúc chàng thốt lên những cảm nhận đắm say về Giu-li-ét

  • Khi gặp Giu-li-ét:
    • Sẵn sàng từ bỏ họ tên
    • Nhờ sức mạnh của tình yêu mà Rô-mê-ô đến nơi tử địa, bất chấp mọi nguy hiểm
    • Sợ không có được tình yêu của Giu-li-ét

⇒ Rô-mê-ô là mộ chàng trai mạnh mẽ đến với tình yêu một cách chân thành, đắm say, dám vượt lên trên mọi trở ngại, khó khăn để sống thật với những  run động của trái tim.

c. Tâm trạng của nàng Giu-li-ét

  • Độc thoại
    • Gọi tên Rô-mê-ô một cách tha thiết
    • Boăn khoăn, suy nghĩ về mối hận thù của hai dòng họ
    • Dám thể hiện tình yêu quyết liệt, táo bạo

→ Giu-li-ét bộc bạch một cách chân thành, đắm say

  • Đồi thoại:
    • Lo lắng cho sự xuất hiện của Rô-mê-ô
    • Kín đáo chấp nhận tình yêu của Rô-mê-ô

→ Giu-li-ét là một cô gái trong sáng, chân thành đón nhận tình yêu, bất chấp sự thù hận của hai dòng họ. ⇒ Khát vọng được sống thật với những xúc cảm của chính mình.

3. Tổng kết

a. Nội dung

  • Đoạn trích khẳng định vẻ đẹp của tình người và tình đời theo lí tưởng của chủ nghĩa nhân văn thông qua sự chiến thắng của tình yêu chân chính và mãnh liệt đối với những hận thù dòng tộc.

b. Nghệ thuật

  • Miêu tả tâm lí và diễn biến tâm lí nhân vật tinh tế
  • Ngôn ngữ độc thoại và đối thoại thể hiện sự phát triển của xung đột nhân vật