Kỹ năng sử dụng từ ngữ khi làm văn của học sinh tiểu học

Rèn luyện học sinh là văn sớm là điều vô cùng cần thiết, nhất là với môn tập làm văn, bản thân học sinh cũng cần được chuẩn bị và hướng dẫn các kỹ năng làm bài, các kiến thức cần có khi sử dụng từ ngữ để bài văn thêm sinh động và cuốn hút. Dưới đây là một số kỹ năng sử dụng từ ngữ khi làm văn của các em.

1. Sử dụng hình ảnh đối lập khi miêu tả.

Sử dụng hình ảnh  đối lập khi miêu tả là biện pháp đưa ra các hình ảnh trái ngược nhau để miêu tả sự thay đổi, sự phát triển… của đối tượng nhằm làm tăng giá trị gợi tả, gợi cảm, biểu cảm của đối tượng và làm cho bài viết có sức thuyết phục cao hơn. Để minh họa cho việc sử dụng hình ảnh đối lập, tôi xin trình bày một số ví dụ cụ thể sau:

Cần sử dụng từ ngữ thích hợp trong văn tiểu học

VD1: Sử dụng hình ảnh đối lập để miêu tả về dòng sông.

 Vào thu, nước sông trong vắt. Dòng sông hiền hòa nằm phơi mình giữa cánh đồng lúa xanh mướt. Từ xa nhìn lại, dòng sông là một dải lụa mềm . Hè về, nước sông đục ngầu. Dòng sông giống một con trăn khổng lồ đang giận dữ, vỗ nước oàm oạp vào bờ như muốn nuốt chửng, cuốn trôi vạn vật.

 Trong đoạn văn trên, tôi đã sử dụng các hình ảnh đối lập:

Nước sông trong vắt – nước sông đục ngầu

Dòng sông hiền hòa – Dòng sông giận dữ

Dòng sông là một dải lụa mềm – Dòng sông là một con trăn khổng lồ

để miêu tả sự thay đổi của con sông theo mùa. Các hình ảnh đó có tác dụng gợi tả rất cao làm tăng sức thuyết phục của bài văn.

VD2:  Sử dụng hình ảnh đối lập để miêu tả về cây bàng.

 Mới hôm nào cây bàng chỉ có vài chiếc lá lác đác mọc trên những chiếc cành khẳng khiu. Vậy mà giờ đây mỗi cành bàng là một cánh tay lực lưỡng. Mỗi tán bàng là một chiếc ô khổng lồ che mát cả một góc sân trường.

 Sử dụng các hình ảnh đối lập:

Cây bàng lác đác vài chiếc lá – Mỗi tán bàng là một chiếc ô khổng lồ

Cành khẳng khiu – mỗi cành bàng là một cánh tay lực lưỡng

để miêu tả sự phát triển rất nhanh chóng của cây bàng theo thời gian.

VD3: Sử dụng hình ảnh đối lập để miêu tả về một người mẹ liệt sĩ.

 Bông hoa rực rỡ của làng Hồng Dương ngày ấy giờ đây đã trở thành  một người mẹ khắc khổ, lam lũ vì phải chống chọi với những khó khăn, nghiệt ngã của cuộc đời. Thay vào nước da trắng hồng, mịn màng là một làn da khô ráp điểm những chấm đồi mồi. Trên đôi mắt sáng long lanh của mẹ luôn hằn chứa cái nhìn tuyệt vọng và nỗi đau mất mát….

Các hình ảnh đối lập:

Bông hoa rực rỡ của làng Hồng Dương – người mẹ khắc khổ, lam lũ

Nước da trắng hồng, mịn màng – làn da khô ráp điểm những chấm đồi mồi

Đôi mắt sáng long lanh –  cái nhìn tuyệt vọng và nỗi đau mất mát

nhằm nhấn mạnh sự vất vả, lam lũ và ca ngợi sự hi sinh của người mẹ liệt sĩ. Việc đưa ra các hình ảnh đối lập đó sẽ gây xúc động, tạo được cảm xúc cao với người đọc.

* – Một số lưu ý khi sử dụng hình ảnh đối lập:

– Hình ảnh đối lập phải phù hợp với đặc điểm của đối tượng miêu tả.

– Hình ảnh đối lập phải phù hợp với thời gian, không gian.

– Hình ảnh đối lập phải mang dấu ấn đặc trưng điển hình, tiêu biểu của đối tượng miêu tả và tạo được cảm xúc với người đọc.

2. Sử dụng câu cảm khi miêu tả.

Câu cảm là loại câu bộc lộ cảm xúc, tình cảm của người viết. Sử dụng câu cảm  khi miêu tả tức là thông qua câu cảm để bộc lộ cảm xúc, tình cảm của mình với đối tượng được tả. Cảm xúc tự nhiên, chân thành ấy dễ cảm hóa người đọc, người nghe ngay từ câu mở đầu bài viết hoặc đọng lại trong phần kết của bài viết. Vì vậy, tôi đã chỉ đạo giáo viên rèn kĩ năng viết câu cảm thán cho học sinh khi viết văn miêu tả để làm tăng giá trị bài viết.

VD1: Mùa xuân trên quê hương em thật là đẹp! ( Câu cảm dùng để giới thiệu)

VD2: Ôi, Mùa hè đã đến! ( Câu cảm bộc lộ cảm xúc tự nhiên)

VD3: Hoa phượng đẹp quá! ( Cảm giác thích thú)

VD4: Mùa xuân trên quê hương em là vậy đó! Mùa xuân tuyệt đẹp! Em yêu mùa xuân! ( Tình cảm yêu mến, dùng để kết thúc bài).

a. Sử dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa, đảo ngữ, điệp ngữ khi viết văn.

3.  Cách tiến hành:

Khi học sinh đã nắm vững yêu cầu của đề tức là xác định được đối tượng, nội dung cần tả; để bài văn có điểm nhấn, tôi chỉ đạo giáo viên thực hiện hoạt động rèn kỹ năng sử dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa, đảo ngữ, điệp ngữ cho học sinh để đưa vào bài văn viết. Cách tiến hành như sau:

4.  Những điểm cần lưu ý:

Khi sử dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa, đảo ngữ, điệp ngũ giáo viên cần giúp học sinh hiểu rõ:

– Hình ảnh so sánh phải hợp lí tức là có sự liên quan,  nét tương đồng giữa đối tượng so sánh và đối tượng được so sánh.

– Biện pháp nhân hóa dùng cho đối tượng miêu tả là đồ vật, con vật, cây cối, sự vật( không dùng cho người).

– Sử dụng biện pháp đảo ngữ, điệp ngữ khi muốn nhấn mạnh một nội dung nào đó nhằm làm tăng sức biểu cảm.

– Khi tổ chức hoạt động theo nhóm/ trò chơi Gv có thể chia nhỏ nội dung thảo luận cho các nhóm/ đội  tức là mỗi nhóm sử dụng một hoặc hai biện pháp nghệ thuật so sánh/ nhân hóa/ điệp ngữ/ đảo ngữ hoặc  tất cả các nhóm/đội cùng thực hiện chung một nhiệm vụ giống nhau như hoạt động cá nhân.

Kỹ năng sử dụng từ ngữ khi làm văn của học sinh tiểu học

<----count href="http://soanvanhay.com/ky-nang-su-dung-tu-ngu-khi-lam-van/">

Viết một bình luận